W tym krótkim artykule, postaram się przybliżyć Państwu ten trudny (tak emocjonalnie jak i formalnie) temat. Z artykułu dowiedzą się Państwo m.in. jakie dokumenty należy przygotować, jaki czas winien upłynąć od czasu rozstania małżonków, z jakimi kosztami należy się liczyć, do rozkładu jakich więzi musi dojść by Sąd mógł orzec o rozwiązaniu małżeństwa stron.
Kiedy pojawia się słowo „rozwód” i zaczynają Państwo przeszukiwać Internet, najczęściej zadawane w tej sytuacji pytania to: od czego zacząć?
Wydaje się, że najwłaściwszą odpowiedzią będzie, że trzeba zacząć od oddechu i spokojnego przemyślenia sytuacji. Należy pamiętać, że rozwód to ostateczność, przed którą można się uchronić, jeśli po obu stronach jest taka wola. Szerzej na temat możliwości, z których można skorzystać, zanim zdecydują się Państwo na rozwód, w odrębnym artykule, niebawem.
Kiedy zapada decyzja o rozwodzie, przynajmniej po jednej ze stron, bardzo często zdarza się, że jest to decyzja przedwczesna. Małżeństwo co prawda nie układa się najlepiej od dłuższego czasu, jednak małżonkowie nadal ze sobą mieszkają, wspólnie gospodarują majątkiem, wyjeżdżają na wspólny wypoczynek czy sypiają razem.
Wskazać należy, że Sąd, w trakcie badania przesłanek z jednej strony umożliwiających orzeczenie rozwodu, z drugiej strony badając czy nie zachodzą przesłanki, które stoją w sprzeczności z rozwiązaniem małżeństwa, zajmuje się określeniem kiedy nastąpił rozkład pożycia fizycznego, gospodarczego i emocjonalnego. Przedmiotem badania jest zatem po pierwsze kwestia, od kiedy małżonkowie zaprzestali współżycia fizycznego? Po drugie, Sąd bada w zakresie więzi gospodarczych, czy i kiedy zostały one przerwane. Przykładowo, choć może się to wydawać trywialne, czy małżonkowie kupują produkty żywnościowe dla siebie wzajemnie, czy nadal korzystają ze wspólnego budżetu? Trzecią kwestią badaną przez Sąd jest sfera emocjonalna małżonków, zatem można się spodziewać pytania w trakcie przesłuchania stron: Czy kocha Pani męża? Czy kocha Pan żonę?
Podkreślenia przy tym wymaga, że żaden przepis prawa nie wprowadza żadnej generalnej zasady ile czasu winno upłynąć od momentu, w którym małżonkowie zaprzestali prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego czy od kiedy zaprzestali spania w tym samym łóżku. Przyjęło się natomiast, że upłynąć musi co najmniej kilka miesięcy, bowiem by Sąd mógł orzec rozwód, rozkład małżeństwa musi być nie tylko zupełny, ale również trwały. Zatem nie może być widoków na uratowanie małżeństwa, a Sąd w tym przedmiocie nie może powziąć wątpliwości.
Co ciekawe, zdarzały się sytuacje, w których Sąd zawieszał postępowanie w sprawie o rozwód, ze względu na to, że małżonkowie pozwolili sobie na ostatnią chwilę zapomnienia i w trakcie przesłuchania zapytani o ostatnie współżycie odpowiedzieli, że miało ono miejsce kilka godzin wcześniej. Tego typu pożegnanie może na co najmniej kilka miesięcy opóźnić zakończenie sprawy o rozwód, bowiem w takich sytuacjach Sąd najczęściej dostrzeże możliwość restytucji małżeństwa. Zawieszenie postępowania w tej sytuacji ma dać małżonkom czas na podjęcie ostatecznych decyzji. Stąd też, na początku tego artykułu, wspominam o oddechu i przemyśleniu swoich decyzji, przed podjęciem jakichkolwiek kroków. Sytuacja bowiem często, w pierwszym odruchu, wydaje się beznadziejna i nie do uratowania, by po paru tygodniach, miesiącach, zmienić się nie do poznania.
Jeżeli jednak, nie ma widoków na ocalenie małżeństwa i co najmniej od kliku miesięcy więzi gospodarcze, emocjonalne i fizyczne nie istnieją, pierwsze o co należy się zwrócić to odpis aktu małżeństwa (do Urzędu Stanu Cywilnego w dowolnym mieście, bowiem ze względu na cyfryzację nie trzeba już zwracać się do urzędu w mieście, w którym brało się ślub). Jeżeli małżonkowie są rodzicami konieczne będzie również pozyskanie odpisów aktów urodzenia wszystkich niepełnoletnich dzieci (nie dla wszystkich oczywistym jest, że dzieci pełnoletnie nie znajdują się już pod władzą rodzicielską i o swoim losie decydują samodzielnie). Do skutecznego wniesienia pozwu o rozwód (często mylnie nazywanego wnioskiem o rozwód), tak samodzielnie lub za pośrednictwem adwokata, konieczne będzie dokonanie opłaty od pozwu na konto właściwego sądu okręgowego. Zgodnie zaś z treścią art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego: „Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda”. Z prawniczego na nasze zatem: Sądem właściwym będzie Sąd w mieście, w którym przed rozstaniem zamieszkiwaliście Państwo wspólnie, ale tylko w sytuacji, w której choć jedno z Państwa nadal zamieszkuje w okręgu tego Sądu. Jeżeli zaś doszłoby do sytuacji, w której oboje małżonkowie wyprowadzili się np. poza granice dotychczasowego województwa, o tym, który Sąd będzie właściwy zadecyduje miejsca zamieszkania pozwanego. Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w kraju, właściwym będzie Sąd miejsca zamieszkania powoda, jeżeli znajduje się ono na terytorium Polski.
Wracając do opłaty, to na moment sporządzania niniejszego artykułu wynosi ona (niezmiennie od lat) 600 zł. Jeżeli znajdują się Państwo w sytuacji finansowej, która nie pozwala na dokonanie opłaty, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i/lub swojej rodziny, mogą Państwo skorzystać z dobrodziejstwa instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. W takiej sytuacji należy sporządzić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz dołączyć do niego wzór formularza (do pobrania w Internecie lub siedzibie każdego sądu) – oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.
W zależności od tego czy zdecydują się Państwo na rozwód z orzekaniem o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego drugiego małżonka, czy to na rozwód bez orzekania o winie, w zakresie dowodów, które należy dodatkowo przedstawić w Sądzie, wskazania wymaga, że to częstokroć indywidualna kwestia, uzależniona od konkretnych okoliczności przedstawianych przez strony i katalog takich środków dowodowych pozostaje otwarty. Ponadto, temat kosztów również uzależniony jest od charakteru konkretnej sprawy. Przykładowo w niektórych sprawach z problematyczną kwestią kontaktów rodziców z dziećmi, dodatkowym kosztem może być koszt opinii biegłego lub zespołu biegłych. Nie można zatem, bez gruntownego zbadania konkretnej sprawy, jednoznacznie określić całkowitego kosztu.
W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji zapraszam do kontaktu. Pojawiać się tu będą w przyszłości kolejne artykuły związane z tematem rozwodu i tematami okołorozwodowymi.
#rozwódzadarmo #jakniepłacićzarozwód #rozwódicodalej? #rozwódodczegozacząć? #kosztrozwodu #zwolnienieodkosztów #adwokatrybnik
Adwokat Magda Szymura 