USTALENIE OJCOSTWA

Poniższy artykuł odpowie Państwu na pytania związane z kwestią ustalenia ojcostwa oraz pozwoli zapoznać się bliżej z przedmiotowym tematem, zatem procesem związanym z sądowym ustaleniem pochodzenia dziecka.

Jak napisać pozew o ustalenie ojcostwa? Ile kosztuje założenie sprawy o ustalenie ojcostwa? Jakie dokumenty i dowody są potrzebne do ustalenia ojcostwa? Jak wygląda sprawa o ustalenie ojcostwa? Jak długo trwa sprawa o ustalenie ojcostwa? Jaki jest termin na wytoczenie powództwa o ustalenie ojcostwa? Kto może żądać sądowego ustalenia ojcostwa?

Do konieczności wniesienia powództwa o ustalenie ojcostwa dochodzi w sytuacji, w której nie zachodzi domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki (np. w sytuacji, w której dziecko pochodzi ze związku nieformalnego) bądź jeśli nie doszło do uznania dziecka przez ojca w trybie administracyjnym (nie złożono stosownego oświadczenia przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego). Powództwo o ustalenie ojcostwa może również okazać się jedyną możliwością dla ustalenia pochodzenia dziecka w sytuacji, w której jedna lub obie strony sporu kwestionują ojcostwo (np. ojciec twierdzi, że dziecko nie jest jego).

Kto może żądać sądowego ustalenia ojcostwa?

Zgodnie z art. 84 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: krio), sądowego ustalenia ojcostwa może domagać się domniemany ojciec, matka dziecka oraz samo dziecko. Dziecko albo matka wytaczają powództwo przeciwko domniemanemu ojcu, a w wypadku, w którym domniemany ojciec nie żyje powództwo wytacza się przeciwko kuratorowi wyznaczonemu przez Sąd. Domniemany ojciec natomiast wytacza powództwo przeciwko matce i dziecku. Jeśli matka nie żyje, powództwo wytacza się przeciwko dziecku. Jeśli zaś dziecko nie żyje powództwo wytacza się przeciwko kuratorowi wyznaczonemu przez Sąd.

Jaki jest termin na wniesienie powództwa o ustalenie ojcostwa?

Powództwo o ustalenie ojcostwa ograniczone jest czasowo wiekiem dziecka, którego pochodzenie stanowi kwestię wymagającą sądowego ustalenia. Matka i domniemany ojciec dziecka nie mogą wytoczyć powództwa o ustalenie ojcostwa po ukończeniu przez dziecko pełnoletności. Jeżeli dziecko zmarło przed osiągnięciem 18 roku życia, matka i domniemany ojciec mogą wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność. Do czasu ukończenia przez dziecko 18 roku życia powództwo jest zatem dopuszczalne.

Ile kosztuje sprawa o ustalenie ojcostwa?

Koszt sprawy o ustalenie ojcostwa to w pierwszej kolejności opłata od pozwu, którą należy wpłacić na rachunek sądu, przed który wytacza się powództwo. Strona występująca z powództwem o ustalenie ojcostwa jest zwolniona z konieczności ponoszenia opłaty od pozwu (w myśl art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Inne koszty, które mogą obciążać strony w ramach prowadzonego procesu to najczęściej koszty związane z przeprowadzeniem badań ustalenia pokrewieństwa (testy DNA), umożliwiających wykazanie biologicznego pokrewieństwa z ojcem dziecka.

Jakie dokumenty są potrzebne do sądowego ustalenia ojcostwa?

Najważniejszym dokumentem w tego typu sprawie jest odpis aktu urodzenia dziecka. Jeżeli możliwe było prywatne przeprowadzenie badania ustalenia pokrewieństwa (test DNA), to taki dowód również w sprawie będzie kluczowy. Jeśli natomiast nie ma lub nie było możliwości przeprowadzenia takich badań przed wniesieniem powództwa, wniosek o przeprowadzenie badania składa się wraz z pozwem. Wówczas Sąd zobowiązuje strony do poddania się takiemu badaniu, którego wynik niewątpliwie przesądza kwestię zasadności wniesionego powództwa. Sąd w tego typu sprawie przesłuchuje również domniemanego ojca oraz matkę na okoliczność współżycia w okresie koncepcyjnym matki i prawdopodobieństwa tego, czy domniemany ojciec istotnie ojcem dziecka jest lub może nim być.

Jak długo trwa sprawa o ustalenie ojcostwa?

Odpowiedź na to pytanie uzależniona jest od stopnia obłożenia danego wydziału rodzinnego w sądzie, do którego kierowane jest powództwo oraz stopnia przygotowania strony do procesu. W sytuacji, w której przeprowadzono już badanie DNA, przed wytoczeniem powództwa, a sąd nie napotyka na problemów związanych z dużą ilością spraw, postępowanie winno odbyć się sprawnie. W przypadku, w którym konieczne będzie przeprowadzenie badania DNA na etapie postępowania sądowego, proces może się wydłużyć o czas samego badania i oczekiwania na jego wyniki. Najczęściej jednak sprawa ta wymaga udziału w jednej lub w dwóch rozprawach.

Jak napisać pozew o ustalenie ojcostwa?

W żądaniu pozwu o ustalenie ojcostwa należy wskazać czego domaga się powód/powódka. W przypadku domniemanego ojca chodzić będzie o ustalenie, że powód jest ojcem dziecka. Domniemany ojciec może się również domagać nadania dziecku własnego nazwiska, jednak należy pamiętać, że w przypadku braku zgody matki, nazwisko dziecka będzie dwuczłonowe (do nazwiska matki dodane zostanie nazwisko ojca). Powód może się również domagać zwrotu kosztów postępowania od strony pozwanej.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że artykuł ten pomoże Państwu oswoić się z tematyką spraw o ustalenie ojcostwa i przybliży choć trochę przedmiotową kwestię. Jeśli sporządzenie pozwu stanowi dla Państwa przeszkodę nie do przejścia, serdecznie zapraszam do kontaktu. Pomogę sporządzić pozew bądź zajmę się sprawą od początku do końca.

Z wyrazami szacunku, Adw. Magda Szymura